PESEL – co można z niego wyczytać?

0

Skrót PESEL stoi za nazwą: Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności, czyli jest to zbiór danych. Natomiast w języku codziennym przyjęło się, że PESEL znaczy to samo co numer PESEL.

Co to jest PESEL?

Każdy obywatel Polski ma swój indywidualnie nadany jedenastocyfrowy numer dzięki, któremu można go zidentyfikować. Numer PESEL umożliwia także określenie płci oraz dokładną datę urodzenia jego właściciela.

Numer PESEL nadawany jest przez ministra właściwego do spraw informatyzacji.

Co znaczą poszczególne cyfry?

PESEL to 11 cyfr. Sześć pierwszych to data urodzenia wyrażona w formie rok-miesiąc-dzień (RR-MM-DD). Kolejne cztery to numer serii z informacją o płci (przedostatnia cyfra). Ostatnia pozycja to suma kontrolna wynikająca ze wszystkich poprzedzających ją cyfr.

Kobietom przyporządkowano cyfry parzyste (0,2,4,6,8), natomiast mężczyznom nieparzyste (1,3,5,7,9).

Jedenaście cyfr, z których każda niesie za sobą informację: RRMMDDSSSPK

RR – rok urodzenia

MM – miesiąc urodzenia

DD – dzień urodzenia

SSS – numer serii

P – oznaczenie płci

K – suma kontrolna

Jak obliczyć sumę kontrolną?

Suma kontrolna informuje czy PESEL jest prawdziwy, aby ją obliczyć trzeba znać wagę każdej cyfry po kolei i przemnożyć każdą pozycję przez jej wagę. Z otrzymanego wyniku należy wydzielić resztę przy dzieleniu przez 10 albo po prostu ostatnia cyfrę wyniku. Otrzymany wynik to nasza suma kontrolna.

Wagi cyfr w kolejności: 9, 7, 3, 1, 9, 7, 3, 1, 9, 7.

Przykład

Tworzymy PESEL podając najpierw datę urodzenia, następnie losowy ciąg czterech cyfr, następnie mnożymy każdą przez jej wagę i sumujemy całość, w ten sposób poznajmy ostatnią cyfrę numeru PESEL.

7503123456

9×7+7×5+3×0+1×3+9×1+7×2+3×3+1×4+9×6+7×6=234

Reszta z dzielenia 234 przez 10 to 4.

Zatem cały numer powinien wyglądać: 75031234564

Oprócz tego, że powyższy numer jest prawdziwy możemy także stwierdzić, że jego właścicielem jest kobieta, która urodziła się 12 marca 1975 roku.

Co z osobami urodzonymi po 1999?

Jak wygląda PESEL osoby urodzonej w 2015 roku aby nie pomylić daty jej narodzin z 1915 rokiem? Wbrew pozorom dwie pierwsze cyfry dalej są takie same, czyli w tym wypadku będą to: 15. Różnica widoczna jest w zapisie miesiąca.

Aby rozróżnić stulecia do miesiąca dodawane są następujące wartości:

Dla lat 2000-2099 jest to 20. Czyli osoba urodzona w 3 kwietnia 2015 roku będzie miała początek PESEL: 152403.

Dla lat 2100-2199 będzie to 40, a w przypadku osób, które urodzą się w latach 2200-2299 będziemy dodane zostanie 60 do wartości miesiąca.

Kiedy można zmienić numer PESEL?

Z założenia numer ewidencyjny nadawany jest indywidualnie raz na całe życie ale istnieją sytuacje kiedy trzeba go zmieniać. Numer PESEL można zmienić tylko i wyłącznie gdy jest to absolutnie konieczne, czyli:

  • Przy zmianie płci – przedostatnia cyfra określająca płeć będzie błędna
  • Przy zmianie aktu urodzenia
  • W przypadku błędu urzędnika – gdy np. dwóm osobom nadano ten sam numer

Posiadanie numeru PESEL nie jest równoznaczne z obywatelstwem polskim. Cudzoziemiec także otrzyma numer ewidencyjny jeżeli zamelduje się w Polsce na pobyt powyżej 30 dni.

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here